Εγκρίθηκε το μεταλλείο στις Σκουριές από το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο

ΠΡΟΣ ΤΕΛΙΚΗ ΕΓΚΡΙΣΗ ΤΟΥ “ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ”;



Η έγκριση της ανάπτυξης μεταλλείου στη θέση «Σκουριές» του Δήμου Παναγίας Χαλκιδικής από την εταιρεία ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΧΡΥΣΟΣ, ήταν ένα από τα ζητήματα που συζητήθηκαν στη συνεδρίαση του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου (ΚΑΣ) στις 16 Ιουνίου 2009. Θετική για το έργο των Σκουριών είναι η τελική γνωμοδότηση της αρμόδιας ΙΣΤ’ Εφορείας Προϊστορικών και Κλασσικών Αρχαιοτήτων (ΕΠΚΑ), σύμφωνα με πρόσφατο έγγραφό της, το οποίο ανατρέπει πλήρως την προηγούμενη κατηγορηματικά αρνητική γνωμοδότηση της Εφορείας για το ίδιο θέμα.

Τόσο οι αιρετοί εκπρόσωποι της τοπικής κοινωνίας όσο και οι εκπρόσωποι των φορέων δήλωσαν την αδιαπραγμάτευτη θέση της τοπικής κοινωνίας ενάντια στη μεταλλευτική εκμετάλλευση στις Σκουριές. Για το θέμα αυτό έχει λάβει ομόφωνη αρνητική απόφαση το Δημοτικό Συμβούλιο Παναγίας στις  22 Ιουνίου 2007, καθώς και όλοι οι φορείς και σύλλογοι της περιοχής. Στο βιβλίο που έχει ανοιχτεί για να εκφραστεί η αντίθεση των κατοίκων της περιοχής στο μεταλλείο των Σκουριών, έχουν υπογράψει μέχρι στιγμής πάνω από 2.000 πολίτες.

Από όλους τους παρόντες στη συνεδρίαση τονίστηκε η ολοκληρωτική καταστροφή που θα υποστεί το πανάρχαιο και μέχρι σήμερα παρθένο δάσος του όρους Κάκαβος που είναι το ίδιο ένα πολιτιστικό μνημείο, άξιο προστασίας και διατήρησης. Τονίστηκε η ιδιαιτερότητα και η μοναδικότητα της θέσης “Σκουριές” η οποία, σύμφωνα με την ίδια την ΙΣΤ’ ΕΠΚΑ, αποτελεί μαζί με το Λαύριο προνομιακό πεδίο έρευνας της μεταλλευτικής δραστηριότητας που ανάγεται στα κλασικά χρόνια. Ασκήθηκε κριτική στον αδιαφανή τρόπο με τον οποίο συντάχθηκε το πρόσφατο έγγραφο της Εφορείας, το οποίο αξιολογεί με διαφορετικό τρόπο τα ίδια αρχαιολογικά ευρήματα και μετατρέπει την προηγούμενη αρνητική γνωμοδότηση σε θετική. Συγκεκριμένα:

Α) Στις 22/03/07 Αρ. Πρ. 725, στο πρώτο έγγραφο της, η ΙΣΤ’ ΕΠΚΑ γνωμοδοτεί σαφώς αρνητικά για το θέμα των “Σκουριών” με αναφορές σε ευρήματα και στη σχετική νομοθεσία καθώς και με αναφορές σε ενδεχόμενα ευρήματα που θα εντοπιστούν στο μέλλον με βάση τις αναφορές στην υπάρχουσα βιβλιογραφία. Το έγγραφο αυτό παίρνει θέση κατηγορηματικά, χωρίς επιφυλάξεις και χωρίς προϋποθέσεις καταλήγοντας ότι «η εφορία δεν συμφωνεί με την ανάπτυξη νέου μεταλλείου για την εκμετάλλευση χρυσοφόρου–χαλκούχου πορφύρη στη θέση Σκουριές του Δήμου Παναγίας Ν. Χαλκιδικής» και συντάσσεται από επιτροπή τριών αρχαιολόγων της υπηρεσίας, δυο πολύ εμπείρων με πλούσια προϋπηρεσία και ενός νεότερου.

Β) Στις 12/03/09 Αρ. Πρ. 2448, το νέο έγγραφο της Εφορείας επανέρχεται επί του ίδιου θέματος και αφού επικαλείται την «ολοκλήρωση της επιφανειακής αρχαιολογικής έρευνας στη θέση Σκουριές» αναφέρει ότι δεν εντοπίστηκαν άλλες αρχαιότητες πέραν των ήδη αναφερομένων στο από προηγούμενο έγγραφο και καταλήγει «κατόπιν τούτου η εφορεία δεν έχει αντίρρηση από πλευράς αρχαιολογικού νόμου για την έγκριση της Π.Π.Ε. του υποέργου στη θέση Σκουριές, Μ. Παναγίας . . .». Το έγγραφο υπογράφεται από έναν μόνο αρχαιολόγο, τον νεότερο των τριών, αφού οι άλλοι δυο δεν κλήθηκαν να συμμετάσχουν στην «ολοκλήρωση της έρευνας».

Η έγκριση του μεταλλείου στις Σκουριές μπορεί (ίσως) να είναι σύμφωνη με το γράμμα του νόμου «Για την προστασία των αρχαιοτήτων και της εν γένει πολιτιστικής κληρονομιάς», σίγουρα όμως δεν είναι σύμφωνη με το πνεύμα του. Αυτό που ενέκρινε το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο είναι η ολοκληρωτική καταστροφή του πανέμορφου βουνού. Το αρχέγονο δάσος θα αφανιστεί και στη θέση του θα γίνει ένας κρατήρας βάθους 400 μ. και τελικής διαμέτρου 2.000 ή και περισσότερων μέτρων. 28.000 τόνοι μεταλλεύματος και τριπλάσια ποσότητα στείρων και μπάζων θα εξορύσσονται καθημερινά με τη χρήση εκρηκτικών και θα μεταφέρονται για επεξεργασία ή απόθεση. Οι βαθιές χαράδρες της περιοχής θα γεμίσουν από τα επικίνδυνα απόβλητα της επεξεργασίας του μεταλλεύματος.

Μπροστά σε όλα τα ανωτέρω που περιγράφονται σαφώς στο Επενδυτικό Πρόγραμμα της εκμεταλλεύτριας εταιρείας, η Αρχαιολογική Υπηρεσία κλείνει τα μάτια και τα αυτιά και θέτει «όρους», που μόνο αφελείς ή υποκριτικοί μπορεί να θεωρηθούν. Τι νόημα μπορεί να έχει η μεταφορά των αρχαιοτήτων «σε κατάλληλο σημείο ώστε να μην αποκόπτονται από το πολιτισμικό τους πλαίσιο», όταν το «πολιτισμικό πλαίσιο» θα έχει εξαφανιστεί και ο Κάκαβος θα έχει μετατραπεί σε σεληνιακό τοπίο;

Όταν τελειώσει το «αναπτυξιακό» της έργο η εταιρεία, το μόνο που θα έχει μείνει ίδιο από την περιοχή των Σκουριών θα είναι οι γεωγραφικές της συντεταγμένες. Έτσι προστατεύεται η πολιτιστική μας κληρονομιά;

Πηγή: Παρατηρητήριο Μεταλλευτικών Δραστηριοτήτων